Diabetes

Diabetes mellitus is een aandoening die wordt gekenmerkt door herhaaldelijk verhoogde bloed-glucosewaarden (hyperglykemie). De term suikerziekte wordt ook wel gebruikt, maar wordt door sommigen afgeraden omdat deze verkeerde associaties zou oproepen, zoals dat diabetes zou ontstaan door te veel suiker te eten of dat men geen suiker zou mogen eten als men diabetes heeft. Uiteindelijk kan een langdurige hyperglykemie of een te hoge hyperglykemie leiden tot coma als dit niet op tijd herkend en behandeld wordt.

Aantal diabeten in Nederland
In 2003 had ongeveer 3,6% van de mannen en 3,9% van de vrouwen diabetes (600.000 mensen: 292.500 mannen en 316.400 vrouwen). Daarnaast zijn er naar schatting nog circa 250.000 'onbekende' diabeten, bij wie de diagnose nog niet is gesteld. In totaal zijn er in Nederland dus zo’n 850.000 mensen met diabetes. Dit zijn schattingen van het aantal patiënten met diabetes type 1 en type 2 samen. Het aantal mensen met diabetes mellitus neemt sterk toe met de leeftijd.

Diabetes type 1 en 2
De twee meest voorkomende vormen van diabetes zijn type 1 en type 2. Type 1 diabetes ontstaat in korte tijd, meestal op jonge leeftijd. Bij dit type diabetes worden insulineproducerende cellen afgebroken, waardoor een absoluut tekort van het hormoon insuline ontstaat. Type 1 diabetespatiënten zijn daarom aangewezen op het gebruik van insuline. Type 2 diabetes ontstaat geleidelijk, meestal op middelbare of oudere leeftijd, maar lijkt tegenwoordig op steeds jongere leeftijd voor te komen. Bij type 2 diabetes is de afscheiding van insuline verstoord en wordt de aanwezige insuline niet optimaal benut. De kans op diabetes mellitus type 2 wordt verhoogd door ernstig overgewicht en met name door vetophoping in de buik. Wanneer er sprake is van een disbalans tussen energieverbruik (lichamelijke activiteit) en energie-inname, neemt overgewicht, en daarmee de kans op diabetes, toe. Het risico op diabetes wordt daarnaast verhoogd door roken, een te hoge inname van verzadigd vet of een lage inname van onverzadigd vet en vezels. Door schade aan bloedvaten en zenuwweefsel treden op den duur bij diabetes vaak complicaties op, zoals hart- en vaatziekten.

  • Diabetes type 1
    Mensen met diabetes type 1 maken niet of nauwelijks insuline aan. Het glucosegehalte in het bloed stijgt door gebrek aan insuline. Diabetes type 1 komt vooral voor bij kinderen en jongvolwassenen, maar kan op elke leeftijd ontstaan.
  • Diabetes type 2
    Mensen met diabetes type 2 maken wel insuline aan, maar te weinig. De cellen in het lichaam worden geleidelijk minder gevoelig voor insuline.

Risico op diabetes
Diabetes type 2 komt vaak voor in combinatie met andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten. U heeft een hoger risico op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten wanneer u:

  • overgewicht heeft, vooral rond de buik;
  • een verhoogd cholesterolgehalte hebt;
  • een lange tijd hoge bloeddruk hebt;
  • rookt;
  • een minder gezonde leefstijl hebt;
  • erfelijk belast bent, de kans op diabetes neemt toe als diabetes type 2 voorkomt in uw familie;
  • van Surinaamse, Turkse of Marokkaanse afkomst bent.

Huisartsen gaan hier rekening mee houden bij het actief opsporen van mensen met een hoog risico op hart- en vaatziekten. Mensen uit deze groepen krijgen eerder een oproep (leeftijdsgrens 35 in plaats van jaar) en worden vaker gecontroleerd.

Tips om diabetes te voorkomen
De hoofdoorzaken van de ontwikkeling van diabetes zijn voeding en beweging. Om diabetes te voorkomen is het dus belangrijk gezond te eten en voldoende te bewegen. Hierbij enkele tips die daarbij van belang kunnen zijn:

  • Voorkom overgewicht
    Vooral vet rondom de buik is belangrijk te voorkomen of aan te pakken. Probeer verder het aantal calorieën dat u dagelijks gebruikt in de gaten te houden en langzaam af te vallen als u te zwaar bent. Iedere kilo minder overgewicht helpt om diabetes te voorkomen.
  • Beweeg voldoende
    Intensief sporten is goed, maar iedere dag een stevige wandeling of fietstocht van ongeveer 30 minuten vermindert de kans op diabetes type 2 ook al aanzienlijk. 
  • Eet regelmatig
    Vermijd de tussendoortjes. Hiervan komen we ongemerkt aan; ze bestaan bovendien vaak uit ongezond vet (snacks) en bevatten daarnaast veel suiker (koekjes, gebak, chocola etc.).
  • Let op uw voeding
    - Eet vooral veel vezels (volkoren producten), vis, groenten en fruit;
    - Vermijd de zogenaamde snelle koolhydraten: suiker en zetmeel. Zij verhogen de bloedsuikerspiegel te snel;
    - Eet zo min mogelijk verzadigd dierlijk vet (boter, vette kaas, vet vlees) en transvetten (veelal gefrituurd voedsel).

Bron:

www.diabetes.nl

http://www.preventiediabetes.nl/