Cholesterol

Cholesterol is een bouwstof voor uw cellen en hormonen. Het meeste cholesterol maakt het lichaam zelf aan in de lever. Een klein gedeelte krijgt u via voeding binnen. In het ideale geval maakt het lichaam precies genoeg cholesterol aan. Maar dat gebeurt niet altijd. Cholesterol is een vetachtige stof. Vet lost niet op in water of bloed. Eiwit wel. Om cholesterol te transporteren, is cholesterol daarom verpakt in een soort eiwitbolletjes: de lipoproteïnen. Er zijn drie soorten lipoproteïnen:

  • Hoge dichtheid lipoproteïnen (HDL);
  • Lage dichtheid lipoproteïne (LDL);
  • Zeer lage dichtheid lipoprotëinen (VLDL; very low density lipoprotein).

lager dan   5,0 mmol/l

 Normaal

5,0 - 6,4   mmol/l

 Licht verhoogd

6,5 - 7,9   mmol/l

 Verhoogd

hoger dan   8,0 mmol/l

 Sterk verhoogd

 

Het LDL vervoert cholesterol naar de rest van het lichaam. Onderweg nestelt cholesterol zich gemakkelijk in de wanden van slagaders. De slagaders vernauwen en slibben dicht. Dit proces heet slagaderverkalking. Hoe meer slagaders vernauwd zijn, hoe groter het risico op een hart- of vaatziekte. LDL is het slechte cholesterol.
Het HDL voert het teveel aan LDL af naar de lever. Via de lever komt het cholesterol terug in de darmen en verlaat het uw lichaam via de ontlasting. HDL is het goede cholesterol. VLDL transporteert triglyceriden (vetten) van de lever naar de rest van het lichaam.

Mannen vs vrouwen
In de periode 1998 - 2001 had 12% van de mannen en 11% van de vrouwen tussen 20 en 70 jaar een verhoogd cholesterolgehalte of gebruikte cholesterolverlagende medicatie. Zowel bij mannen als bij vrouwen wordt een toename met de leeftijd gezien. Tot circa 60 jaarkomt een verhoogd cholesterol meer bij mannen voor dan bij vrouwen. Bij mannen rond de 60 jaar komt een verhoogd cholesterolgehalte het meest voor. Daarna neemt het weer iets af. Bij vrouwen komt een verhoogd cholesterolgehalte pas op latere leeftijd (65-70 jaar) het meest voor.

Oorzaken hoog cholesterolgehalte
Een te hoog cholesterolgehalte heeft verschillende oorzaken:

  • Veel verzadigd vet eten;
  • Overgewicht;
  • Erfelijke aanleg;
  • Diabetes;
  • Een traag werkende schildklier;
  • Bepaalde medicijnen.

Een arts laat uw cholesterolgehalte meten via een bloedonderzoek. Van nature schommelt het cholesterolgehalte sterk. Een hoge waarde kan een uitschieter zijn. Vandaar dat de arts vaak een tweede bloedonderzoek doet.

Tips voor een gezond cholesterol

  • Vervang zoveel mogelijk verzadigde voor onverzadigde vetten.
  • Kies voor zo mager mogelijke vlees- en zuivelsoorten.
  • Vervang vet vlees voor vis met veel onverzadigde vetten (haring, makreel, sardientjes, zalm).
  • Bereid uw eten met (olijf)olie in plaats van boter.
  • Eet niet te veel en te vaak tussendoortjes als chocolade, kokos, gebak, koekjes, chips en snacks: die bevatten veel verzadigde vetten. Neem liever pinda‘s, hazelnoten, amandelen of cashewnoten, deze bevatten veel onverzadigde vetten.
  • Gebruik vervangers voor melkproducten zoals soja. Geen slagroom, maar soja cuisine is heerlijk in soepen en sauzen. En ook nog eens goed voor de botten.

 Bron: www.hartstichting.nl